Wat is steengaas?

Steengaas is een pleisterdrager: een geweven net van staaldraad met op de kruispunten noppen van gebakken klei. Het gaas is flexibel, zodat je er gebogen, bolle of grillige vormen mee kunt stucen. De kleinoppen geven de pleister extra grip.

Het product werd eind negentiende eeuw in Duitsland ontwikkeld (patent van Stauss in 1889) en is daar bekend als Ziegeldrahtgewebe. In Nederland werd steengaas gebruikt voor stucplafonds onder houten balklagen en voor gebogen plafonds; je vindt het ook nog in woningen uit de jaren vijftig. Bij restauraties en lastige vormen wordt het nog steeds toegepast. Je knipt het met een mattenschaar.

Herkennen en vervangen

Bij een gat of boorgat in een oud stucplafond zie je een raster van draad met kleine rode kleiknobbeltjes. Soms kun je vanaf zolder de achterkant zien: gaas onder de balken, met pleister die door de mazen is gedrukt.

Een gangbare moderne vervanger is een gelast net van verzinkte staaldraad met geperforeerd karton aan de achterkant, zoals Stucanet. Ook ribbenstrek (strekmetaal) wordt als pleisterdrager gebruikt.

Toepassing

1. Hang niets zwaars aan het plafond. Bevestig lampen en rekken in de balken erboven, niet alleen in het stucwerk.
2. Herstel kleine schade plaatselijk. Neem losse pleister weg, bevochtig de randen en het gaas en pleister in lagen bij. Zit het gaas nog vast, dan hoeft het niet weg.
3. Neem doorhangen serieus. Een plafond dat loskomt van de balken kan in één keer naar beneden komen. Stut af en laat een stukadoor kijken.
4. Denk aan asbest. Is de woning van vóór 1994, laat dan eerst onderzoeken of afwerkingen asbest bevatten voordat je gaat schuren, boren of slopen.
5. Restauratie. Bij een monument heeft herstel met steengaas of een gelijkwaardige drager vaak de voorkeur boven een nieuw gipsplaatplafond.

Veelgemaakte fout: een oud stucplafond met losse delen alleen overschilderen. De pleister blijft loskomen en kan later in grote stukken naar beneden vallen.

Gerelateerde termen

• Pleisterdrager
• Ribbenstrek
• Pleisterlaag
• Gipsplaat
• Asbest

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.