Wat is stomen van hout?
Stomen is een houtbehandeling waarbij hout met stoom wordt behandeld om sterke kleurverschillen weg te werken, verkleuring door schimmels tijdens de verwerking te voorkomen en het hout beter bewerkbaar te maken. Het gebeurt vooral bij loofhout. Beuken is verreweg de meest gestoomde houtsoort; ook eiken en robinia worden gestoomd.
Het bekendste effect is de kleur. Ongestoomd beuken is licht en kan vlekkerig verkleuren; gestoomd beuken krijgt een egale tint die kan variëren van licht roze tot diep rood. Vrijwel al het Europese beukenhout in de handel is gestoomd, daarom zie je die roze tint als typisch voor beuken. Onderzoek laat bovendien zien dat gestoomd beuken onder invloed van licht minder sterk verkleurt dan ongestoomd beuken.
Stomen is daarnaast een voorbehandeling. Warm en vochtig hout wordt tijdelijk soepeler. Daarom wordt hout gestoomd voordat er fineer van wordt geschild of gesneden, en voordat het in vorm wordt gebogen, zoals bij gebogen stoelzittingen en stoelonderdelen.
Herkennen
Gestoomd beuken heeft een gelijkmatige roze tot roodbruine kleur. Ongestoomd beuken is bleker, roomkleurig tot lichtbruin, en heeft vaker kleurverschillen binnen één plank.
| Gestoomd beuken | Gelijkmatige roze tot roodbruine kleur |
|---|---|
| Ongestoomd beuken | Bleker, roomkleurig tot lichtbruin, vaker kleurverschillen binnen één plank |
Toepassing
- Koop uit één partij. Gestoomd en ongestoomd beuken naast elkaar geeft duidelijk zichtbaar kleurverschil, bijvoorbeeld in een trap of vloer.
- Verwacht geen buitenhout. Stomen verandert de kleur en bewerkbaarheid, maar maakt beuken niet geschikt voor buiten.
- Stoombuigen: begin met vers of luchtdroog hout. Dat buigt beter dan kunstmatig gedroogd hout.
- Werk met een proefstuk. Een veelgebruikte vuistregel is ongeveer een uur stomen per 25 mm dikte. Test eerst een stuk van dezelfde dikte en buig direct na het stomen.
- Laat het hout in de mal afkoelen en drogen, anders veert de bocht deels terug.
Veelgemaakte fout: stomen verwarren met thermisch gemodificeerd hout. Thermowood wordt bij veel hogere temperatuur behandeld om de duurzaamheid te veranderen; gewoon stomen doet dat niet.
Gerelateerde termen
- Fineer
- Hardhout
- Thermowood
- Het werken van hout
- Houtsoorten
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
