Wat is stro?
Stro bestaat uit de gedroogde stengels (halmen) van graan, zoals tarwe, die overblijven nadat het graan is gedorst. In de bouw is het een oud en goedkoop materiaal dat op drie manieren terugkomt: geperst tot strobalen voor wanden, als isolatie, en als vezel in leem.
Strobalenbouw ontstond eind 19e eeuw in Nebraska (Verenigde Staten). Hout en steen waren daar schaars en de grond was ongeschikt om plaggen of leem te stampen, terwijl de net uitgevonden balenpers strobalen opleverde. Er zijn drie bouwwijzen: dragend, waarbij de balen zelf het dak dragen; niet-dragend, waarbij een houtskelet de last draagt en het stro de vakken vult; en een hybride mengvorm. Wanden worden meestal afgewerkt met een dikke laag kalk- of leempleister. Gepleisterde, dichtgeperste strobalenwanden zijn goed bestand tegen brand. Ook in Nederland staan strobalenhuizen, bijvoorbeeld in Swalmen met leempleister.
Leem met stro is nog veel ouder. In vitselwerk en leemstuc werkt stro als wapening: het houdt de massa bij elkaar, beperkt krimpscheuren en maakt het materiaal iets flexibeler. Lichtleem is leem gemengd met een licht toeslagmateriaal zoals gehakseld stro, gebruikt als vulling van vakwerkwanden.
Toepassing
- Houd stro droog, ook tijdens de bouw. Nat stro isoleert slecht en gaat rotten. In onderzoek naar strobalenwanden bleef stro met een vochtgehalte onder ongeveer 20 procent gaaf; zorg dat balen droog aankomen en meteen afgedekt worden.
- Bouw met een hoge voet en ruime overstek. Een capillaire onderbreking onder de balen en een flinke dakoverstek houden water weg.
- Kies een dampopen afwerking. Leem of kalk laat vocht weer uit de wand drogen; een dichte cementpleister sluit het juist in.
- Pleister zonder holle ruimte. Laat geen spouw tussen stro en pleisterlaag; dat is gunstig voor brandveiligheid.
- Gebruik schoon, kort stro in leem. Gehakseld stro mengt beter dan lange halmen.
Veelgemaakte fout: stro verwarren met riet. Riet is een moerasplant die als dakbedekking wordt gebruikt; stro is een restproduct van graan.
Gerelateerde termen
- Leem
- Leemstuc
- Riet
- Biobased bouwen
- Houtskeletbouw
- Dampopen bouwen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
