Wat is suburbanisatie?

Suburbanisatie is de trek van bewoners uit de stad naar randgemeenten en voorsteden, waarbij ze vaak wel in de stad blijven werken. Later volgen winkels en bedrijven. Het gevolg is een uitdijende stedelijke regio met woonwijken rond de oude kern.

In Nederland is suburbanisatie vanaf de jaren zestig bewust gestuurd. De Tweede Nota over de Ruimtelijke Ordening (1966) koos voor gebundelde deconcentratie: niet overal bouwen, maar groei bundelen in aangewezen kernen. Vanaf 1972 werden groeikernen aangewezen, onder meer Zoetermeer, Almere, Lelystad, Nieuwegein, Houten, Purmerend, Spijkenisse en Capelle aan den IJssel. Daarna volgde de Vinex (Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra, 1991), met grote nieuwbouwwijken die tussen 1995 en 2005 aan of dicht bij bestaande steden werden gebouwd, zoals Leidsche Rijn, Ypenburg, IJburg en Vathorst.

Bekende gevolgen zijn autoafhankelijkheid, veel woon-werkverkeer en wijken met woningen uit één periode en van één type, vaak rijtjeswoningen.

Toepassing

1. Ken de bouwperiode. Een woning in een groeikernwijk is meestal gebouwd in de jaren zeventig of tachtig; een Vinex-woning grofweg tussen 1995 en 2005. Het bouwjaar staat in het Kadaster en de BAG.
2. Ga uit van beton bij rijtjeswoningen. In die periode werd veel in gietbouw (vaak met tunnelbekisting) of met prefab betonelementen gebouwd. Woningscheidende en binnenwanden zijn dan vaak dragend beton.
3. Laat doorbraken berekenen. Een opening in een betonwand of -vloer vraagt een constructeur en meestal een stalen of betonnen oplossing. Ook boren en frezen in beton is zwaarder werk dan in kalkzandsteen.
4. Check de isolatie. Woningen uit de jaren zeventig en tachtig zijn naar huidige maatstaven matig geïsoleerd. Controleer spouw, dak en vloer voordat je gaat verbouwen; vaak loont na-isoleren.
5. Profiteer van herhaling. Omdat de buren dezelfde woning hebben, is een uitbouw of dakkapel vaak al eerder in de straat gedaan. Vraag ernaar en bekijk het bestemmingsplan (omgevingsplan) voor wat er mag.

Veelgemaakte fout: ervan uitgaan dat een binnenwand in een rijtjeswoning uit deze periode niet dragend is. Bij gietbouw is dat vaak wel zo.

Gerelateerde termen

• Bestemmingsplan
• Gietbouw
• Stadsvernieuwing
• Structuurplan
• Na-isolatie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.