Wat is uittrekken?

Uittrekken is het berekenen van de benodigde hoeveelheden materialen en werkzaamheden aan de hand van de bouwtekeningen en het bestek. De calculator meet op de tekeningen alle onderdelen op, zoals vierkante meters metselwerk, kubieke meters beton, strekkende meters plint of het aantal kozijnen, en zet die in een overzicht. Dat overzicht is de basis voor de calculatie, de begroting en later de bestellingen.

Werkwijze

1. Indelen: volg een vaste volgorde, bijvoorbeeld de hoofdstukindeling van het bestek (zoals STABU) of de bouwvolgorde: grondwerk, fundering, ruwbouw, dak, afbouw.
2. Opmeten: neem per post de maten van de tekening en reken lengte, oppervlakte, inhoud of aantal uit.
3. Eenheid kiezen: gebruik per post één eenheid: m1, m2, m3, stuks of kg.
4. Verzamelen: zet alle posten in een hoeveelhedenstaat, met verwijzing naar tekening en bestekpost.
5. Calculeren: vermenigvuldig de hoeveelheden met eenheidsprijzen en arbeidsnormen. Zo ontstaat de begroting.

Steeds vaker gebeurt uittrekken digitaal: software meet op een pdf, of haalt hoeveelheden rechtstreeks uit een BIM-model. Het principe blijft gelijk, maar de kwaliteit hangt af van hoe goed het model of de tekening is.

Toepassing

• Aannemer: voor een inschrijving bij een aanbesteding of een offerte.
• Opdrachtgever of adviseur: voor een kostenraming of om offertes te kunnen vergelijken.
• Uitvoering: voor bestellijsten, zoals stenen, tegels, isolatie of een buigstaat voor wapening.
• Verbouwers en doe-het-zelvers: om materiaal te bestellen en een budget te maken.

Tips en aandachtspunten

• Netto of bruto: spreek af of sparingen zoals ramen en deuren worden afgetrokken, en doe dat overal hetzelfde.
• Verlies apart: neem zaag- en snijverlies op als aparte toeslag, niet verstopt in de maten. Zo blijft de staat controleerbaar.
• Markeren: kleur op de tekening af wat je al hebt uitgetrokken. Dat voorkomt dubbeltellingen en vergeten onderdelen.
• Maatvoering: gebruik de maten op de tekening, niet een opgemeten maat van een geprinte pdf. Prints zijn zelden exact op schaal.
• Bestek lezen: het bestek bepaalt wat er in een post zit, bijvoorbeeld of voegwerk of een afwerklaag is inbegrepen.
• Tweede controle: laat grote posten door een collega narekenen.

Gerelateerde termen

• Bestek
• STABU
• Bouwkosten
• Aanbesteden
• Bestekdeskundige
• Buigstaat

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.