Wat is veilige werklast?

De veilige werklast, internationaal Working Load Limit (WLL), is de maximale last waarmee een hijs- of hefmiddel zoals een strop, ketting, staalkabel of sluiting mag worden belast. De fabrikant bepaalt die waarde en zet hem op het hijsmiddel. De oudere term Safe Working Load (SWL) betekent in de praktijk hetzelfde, maar wordt door fabrikanten steeds minder gebruikt.

Werklast en breuklast

De werklast ligt ver onder de minimale breuklast (MBL): de last waarbij het hijsmiddel bij een destructieve test bezwijkt. Het verband is eenvoudig:

veilige werklast = breuklast / veiligheidsfactor

De Machinerichtlijn (2006/42/EG) noemt als algemene regel deze factoren (gebruikscoëfficiënten):

• staalkabel met eindverbinding: 5
• hijsketting: 4
• textiele stroppen en banden: 7
• metalen onderdelen van een strop: 4

Een staalkabel met een breuklast van 10.000 kg heeft bij factor 5 dus een werklast van 2.000 kg. Die marge vangt slijtage, schokken en kleine afwijkingen op; het is geen reserve om op te rekenen.

Markering en keuring

Volgens artikel 7.20 van het Arbobesluit moet hijs- en hefgereedschap (anders dan touwwerk of staalkabels) goed leesbaar gemarkeerd zijn met de werklast. Samengesteld gereedschap moet zo gemarkeerd zijn dat de gebruiker de eigenschappen kan zien. Het gereedschap wordt minstens eenmaal per jaar door een deskundige onderzocht, en de bewijsstukken moeten op de arbeidsplaats aanwezig zijn. Bij hijsbanden geeft ook de kleur een indicatie, bijvoorbeeld violet voor 1 ton, groen voor 2 ton en geel voor 3 ton, maar het label is leidend.

Veelgemaakte fouten

• Hoek vergeten: de WLL op het label geldt voor recht hijsen. Bij een strop onder een hoek of in een knoop- of strophals-aanslag daalt de toelaatbare last. Gebruik de belastingtabel van de fabrikant.
• Zwakste schakel negeren: een ketting van 4 ton aan een sluiting van 2 ton is een hijsmiddel van 2 ton.
• Zonder label hijsen: een strop zonder leesbaar label hoort niet meer in gebruik.
• Schokbelasting: een last laten vallen of rukken geeft krachten ver boven het eigengewicht.

Gerelateerde termen

• Lier
• Hijsbalk
• Proefbelasting
• Puntlast
• Arbo
• Draagvermogen

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.