Wat is verdrijven?

Verdrijven is het verdelen van de treden in een draai van een trap, zodat de aantrede op de looplijn overal gelijk blijft en de overgang van smalle naar brede treden geleidelijk verloopt. Een rechte trede is van bovenaf gezien een rechthoek. Een verdreven trede is aan de ene kant smal en aan de andere kant breed. Het resultaat heet een verdrijving; een trap met zulke treden noem je een verdreven trap, bijvoorbeeld een kwartdraaitrap of een scheluwe trap.

Waarom verdrijven?

Leg je in een kwartslag alleen de treden in de hoek waaiervormig, dan wisselen rechte treden en spitse punttreden elkaar abrupt af. Aan de smalle kant stap je dan ineens op bijna niets, en je ritme klopt niet meer. Bij verdrijven laat je de draai al een paar treden vóór de hoek beginnen en erna uitlopen. Zo verandert de vorm van trede tot trede maar een beetje, terwijl de stapmaat op de looplijn gelijk blijft.

Looplijn en klimlijn

De looplijn is de lijn waarlangs je in de praktijk over de trap loopt. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de Nederlandse bouwregels, spreekt van de klimlijn en toetst daarop. Voor een gewone trap in een nieuwe woning noemt tabel 4.26 van het Bbl onder meer:

• de klimlijn ligt op ten minste 0,3 m van de zijkanten van de trap;
• de aantrede op de klimlijn is ten minste 0,22 m;
• het tredevlak is overal ten minste 0,05 m breed, en ter plaatse van de klimlijn ten minste 0,23 m.

Die 0,05 m bepaalt hoe spits de smalle kant mag worden. Voor bestaande bouw en andere gebruiksfuncties gelden andere waarden.

Methoden

Er bestaan meerdere geometrische methoden om verdreven treden uit te zetten, zoals de harmonische verdrijving, de fuikmethode, de methode van Leroi en Winkler en de verdrijving in het oneindige. Welke het beste past, hangt af van het traptype (kwarttrap, halfgedraaide trap, spiltrap) en de beschikbare ruimte.

Toepassing

Verdrijven hoort bij elke trap met een draai. De trappenmaker zet de verdeling uit op ware grootte of in een tekenprogramma en neemt die over op de trapbomen.

Veelgemaakte fouten

• Alleen in de hoek draaien: geeft een harde knik in het looppatroon en extreem spitse treden.
• In het midden meten: de aantrede wordt getoetst op de klimlijn, niet in het midden van de trede.
• Te weinig treden in de draai: hoe meer treden de draai opvangen, hoe minder spits de smalle kant wordt.
• Vrije hoogte vergeten: in de draai loop je vaak onder de rand van het trapgat door. Controleer de hoogte boven elke trede.

Gerelateerde termen

• Scheluwe trap
• Draaitrap
• Klimlijn
• Aantrede
• Fuikmethode
• Trapboom

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.