Wat is vol en zat?

Vol en zat is een vakterm die aangeeft dat een ruimte volledig en zonder holtes is gevuld. Je komt de term tegen in bestekken en verwerkingsvoorschriften, vooral bij metselwerk. De term wordt op drie manieren gebruikt.

Vol en zat metselen

Bij metselen betekent vol en zat dat alle ruimte tussen de stenen helemaal met specie is gevuld, zowel de lintvoegen (horizontaal) als de stootvoegen (verticaal). Er mag geen lucht worden ingesloten. Dat heeft duidelijke voordelen:

• het metselwerk laat minder regenwater door;
• er spoelt minder kalk of cement uit, waardoor de kans op uitbloeiing afneemt;
• de muur draagt de belasting gelijkmatiger af.

Bij doorstrijken, waarbij de metselspecie meteen als voeg wordt afgewerkt, is vol en zat metselen een vereiste. Bij gewone voegen geldt het ook: holle stootvoegen achter een mooie voeg zijn een bekende oorzaak van doorslaand vocht.

Let op bij spouwmuren: aan de spouwzijde wil je juist geen specie die uitpuilt of in de spouw valt. Specieresten op spouwankers of isolatie vormen speciebaarden, waarlangs vocht naar het binnenblad kan lopen.

Vol en zat bij stucwerk en vloeren

• Stucwerk: een profiel, zoals een hoek- of stucprofiel, moet volledig in de specie zijn ingebed, zonder holle plekken erachter.
• Vloeren: een strooimateriaal (bijvoorbeeld zand in een kunstharsvloer) wordt in overmaat in de natte hechtlaag gestrooid. Na verharding veeg je het losse materiaal weg.

Toepassing: praktische tips

• Zet bij elke steen ook de kopse kant in de specie (beboteren), zodat de stootvoeg meteen vol is.
• Druk de steen aan en klop hem op lijn, zodat de specie in alle hoeken komt.
• Controleer bij oplevering steekproefsgewijs of stootvoegen gevuld zijn: holle voegen hoor je vaak bij aantikken.

Gerelateerde termen

• Doorstrijken
• Lintvoeg
• Stootvoeg
• Speciebaard
• Spouwmuur
• Uitbloeiing
• Mortel

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.