Wat is wandbespanning?
Wandbespanning is een wandafwerking waarbij een drager van linnen of jute op een houten latwerk een paar centimeter voor de muur wordt gespannen en daarna wordt afgewerkt met papier en behang, textiel of leer. Doordat de bespanning los van de muur hangt, ontstaat er een luchtlaag tussen muur en afwerking.
Opbouw
- Latwerk (betengeling) tegen de muur, als frame.
- Drager: linnen of jute, strak over het latwerk gespannen.
- Grondlaag van papier (in eenvoudige woningen soms krantenpapier).
- Toplaag: behang, zijde of ander textiel, of (goud)leer. In rijke interieurs was het doek soms beschilderd.
Waarom werd het toegepast?
- Tegen vochtdoorslag: in huizen met massieve muren bleef de afwerking door de luchtspouw droger.
- Oneffen muren wegwerken zonder nieuw pleisterwerk.
- Rijkere uitstraling en enige isolatie en geluidsdemping.
Sinds de spouwmuur gangbaar werd, komt wandbespanning in nieuwbouw nauwelijks meer voor. Je vindt het nog in monumenten en historische interieurs, en in een moderne variant als akoestisch wandsysteem met gespannen doek over geluidsabsorberend materiaal.
Tips bij oude wandbespanning
- Controleer op vocht en schimmel achter de bespanning. Jute in combinatie met vocht kan zwarte vlekken geven.
- Verwijder het niet zomaar in een monument: wandbespanning en behang kunnen cultuurhistorische waarde hebben. Bij een rijks- of gemeentelijk monument is voor wijzigingen aan het interieur vaak een vergunning nodig; vraag dit na bij de gemeente.
- Bevestig niets dwars door de bespanning zonder het latwerk te zoeken; het doek scheurt of trekt scheef.
- Ventilatie: zorg dat de luchtlaag niet volledig wordt afgesloten, bijvoorbeeld door er een dampdichte laag achter te plaatsen.
- Restauratie van beschilderd doek of goudleer is specialistenwerk.
Gerelateerde termen
- Lambrisering
- Spouwmuur
- Akoestiek
- Bouwakoestiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
