Wat is warmteterugwinning (WTW)?

Warmteterugwinning (WTW) is het terugwinnen van warmte uit lucht of water die anders verloren zou gaan. In woningen gaat het meestal om een wtw-unit in een balansventilatiesysteem: de warme, vervuilde lucht die uit keuken, badkamer en toilet wordt afgezogen, geeft in een warmtewisselaar haar warmte af aan de koude, verse buitenlucht die naar woon- en slaapkamers wordt geblazen. De luchtstromen komen daarbij niet met elkaar in contact.

Hoe werkt een wtw-unit?

1. Twee ventilatoren zorgen voor een gelijke (gebalanceerde) toevoer en afvoer.
2. In de warmtewisselaar, meestal een kruis-tegenstroomwisselaar, kruisen de luchtstromen elkaar in dunne kanalen.
3. Filters houden stof en pollen uit de toevoerlucht en beschermen de wisselaar.
4. Een bypass laat in zomernachten koele buitenlucht langs de wisselaar binnen; voor units vanaf bouwjaar 2016 is een bypass verplicht.

Fabrikanten geven voor moderne units een warmterendement op van rond de 90 procent of hoger. In de praktijk hangt het resultaat af van inregeling, kanalen en luchtdichtheid.

Voorwaarden

• Luchtdichte woning: bij veel kieren stroomt lucht buiten de unit om en wint de wtw weinig terug.
• Ruimte voor kanalen naar alle verblijfsruimten en voor de unit zelf, bij voorkeur binnen de geïsoleerde schil.
• Doorstroomopeningen: minimaal 1,5 cm ruimte onder binnendeuren of overstroomroosters.

Onderhoud (volgens Milieu Centraal)

• Filters 2 keer per jaar vervangen en tussendoor stofzuigen.
• Unit en bypass ongeveer elke 2 jaar laten controleren; ventielen elke 2 jaar schoonmaken.
• Systeem ongeveer elke 4 jaar opnieuw inregelen; kanalen minimaal elke 8 jaar reinigen.

Veelgemaakte fouten

• Ventielen dichtdraaien of verstellen: het systeem raakt uit balans.
• Filters vergeten: hoger stroomverbruik, meer geluid en slechtere lucht.
• Afzuigkap aansluiten op de wtw: vet vervuilt de wisselaar; een afzuigkap hoort apart te worden afgevoerd of als recirculatiekap te werken.
• Kanalen in een koude zolder zonder isolatie: warmteverlies en condens.

Andere vormen van WTW zijn de douche-wtw, die warmte uit afvoerwater van de douche overdraagt aan koud leidingwater, en warmteterugwinning uit rioolwater.

Gerelateerde termen

• Balansventilatie
• Mechanische ventilatie
• Warmtewisselaar
• Ventilatierooster
• Nachtventilatie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.