Wat is wrijvingsweerstand?

Wrijvingsweerstand is de weerstand die een voorwerp ondervindt van het materiaal waarover of waarlangs het beweegt. Hoe groot die weerstand is, hangt af van de kracht waarmee de twee oppervlakken op elkaar worden gedrukt, de ruwheid en structuur van beide oppervlakken, en de helling. Een biljartbal over strak laken ondervindt weinig wrijvingsweerstand; een knie over een stoeptegel veel.

Wrijvingsweerstand bij sonderen

In de geotechniek is wrijvingsweerstand de weerstand die de grond uitoefent op de mantel van de sondeerbuis. Bij een elektrische sondering wordt die vrijwel altijd gemeten met een kleefmantel vlak boven de conuspunt. De gemeten waarde heet de plaatselijke wrijving (fs). Gedeeld door de conusweerstand levert dat het wrijvingsgetal, een indicatie voor de grondsoort.

Wrijvingsweerstand bij funderingspalen

Een paal draagt zijn last af via de punt en via wrijving langs de schacht, de zogeheten positieve kleef. Zakt de grond rond de paal (bijvoorbeeld een slappe laag onder een ophoging), dan trekt die grond de paal juist omlaag: negatieve kleef. De constructeur rekent met beide.

Wrijvingsweerstand in de bouwpraktijk

• Glijden van constructies: een keermuur of een losse betonplaat blijft liggen doordat de wrijving met de ondergrond groter is dan de horizontale kracht. Een gladde folie onder een plaat verlaagt die wrijving bewust, zodat de plaat kan krimpen zonder te scheuren.
• Stroefheid van vloeren en trappen: een te gladde tegel of trede is een valrisico, zeker als hij nat is. Kies voor badkamers, buitentrappen en hellingbanen een vloer met een geschikte antislipklasse.
• Bevestigingen: een klemverbinding of bout met voorspanning houdt onderdelen bij elkaar door wrijving tussen de vlakken. Verf of vet tussen de vlakken verlaagt dat effect.

Gerelateerde termen

• Sonderen
• Kleef
• Conus
• Sonderingsrapport

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.