Gaten of sparingen in een houten balk of vloerbalk zijn soms onvermijdelijk — bijvoorbeeld voor een leiding, kabel of buis — maar elk gat verzwakt de balk. Waar en hoe groot je mag boren of zagen, hangt af van de plek in de balk, want een balk wordt op verschillende plekken heel anders belast. Op de verkeerde plek boren kan tot doorbuiging of zelfs breuk leiden.
Vuistregels
Deze regels geven een veilige richting; de definitieve maten horen door een constructeur te worden bepaald.
- Boor bij voorkeur in de neutrale zone — rond het midden van de balkhoogte, waar de trek- en drukspanningen elkaar opheffen
- Vermijd de onder- en bovenkant — daar zitten de grootste trek- en drukkrachten; een inkeping (kerf) aan de onderkant is het gevaarlijkst
- Blijf weg van de steunpunten — vlak bij de oplegging is de dwarskracht groot; boor liever in het middengebied van de overspanning
- Houd gaten klein — als vuistregel niet groter dan ongeveer een derde van de balkhoogte, en met ruime afstand tussen meerdere gaten
- Geen zaagsneden of sleuven aan de onderzijde — die snijden de dragende vezels door
Aandachtspunten
Twijfel je of een balk dragend is, of gaat het om een grotere sparing? Laat het altijd narekenen. Verzwakking kun je opvangen door de balk te verzwaren, een raveelconstructie te maken of de leiding om te leggen.
Gerelateerde termen
- Balk
- Balklaag
- Hout
- Doorsnede
- Raveel
- Hout het werken van hout
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
