Wat zijn schimmels en zwammen?
Schimmels en zwammen zijn organismen uit het rijk van de fungi. Ze verspreiden zich via sporen die vrijwel overal in de lucht zitten. Of ze gaan groeien hangt vooral af van vocht: zonder langdurig vochtige ondergrond geen groei.
In de bouw worden grofweg twee groepen onderscheiden:
- Oppervlakteschimmels: zwarte, groene of grijze vlekken op muren, plafonds, kitnaden en achter kasten. Ze leven op stof, verf, behang en pleisterwerk. Ze tasten de constructie zelden aan, maar zijn slecht voor het binnenklimaat en de gezondheid.
- Houtaantastende zwammen: zwammen die hout afbreken en zo houtrot veroorzaken. Bekend zijn de natte rot en de gevaarlijke echte huiszwam (Serpula lacrymans), die zich met draden over metselwerk kan verspreiden en ook droger hout aantast. Deze zwammen kunnen balken, vloeren en kozijnen ernstig verzwakken.
| Oppervlakteschimmels | Zwarte, groene of grijze vlekken op muren, plafonds, kitnaden en achter kasten; leven op stof, verf, behang en pleisterwerk; tasten de constructie zelden aan, maar zijn slecht voor binnenklimaat en gezondheid. |
|---|---|
| Houtaantastende zwammen | Breken hout af en veroorzaken houtrot (zoals natte rot en echte huiszwam); kunnen balken, vloeren en kozijnen ernstig verzwakken. Echte huiszwam verspreidt zich met draden over metselwerk en tast ook droger hout aan. |
Oorzaken
Schimmel groeit waar een oppervlak langere tijd vochtig blijft. In bouwfysische richtlijnen wordt een relatieve vochtigheid aan het oppervlak van rond de 80% als grens gebruikt waarboven schimmelgroei waarschijnlijk wordt. Typische oorzaken zijn onvoldoende ventilatie, koudebruggen waarop condensatie ontstaat, lekkages, optrekkend vocht en bouwvocht in nieuwe of verbouwde woningen.
Inhoudsopgave
Toepassing
- Ventileer: houd roosters open, laat mechanische ventilatie continu draaien en ventileer extra bij douchen en koken. Streef naar een relatieve luchtvochtigheid binnen van ongeveer 40-60%.
- Stook gelijkmatig: koude kamers en buitenmuren zijn gevoeliger voor condensatie.
- Zoek de bron: schimmel op één plek wijst vaak op een koudebrug of lekkage. Schoonmaken zonder de oorzaak aan te pakken helpt maar kort.
- Kleine plekken: verwijder oppervlakteschimmel met water en een schoonmaakmiddel; draag handschoenen en zorg voor ventilatie. Verf pas over als de ondergrond droog is.
- Grote oppervlakken of houtrot: laat een specialist kijken. Bij vermoeden van huiszwam altijd een deskundige inschakelen; al het aangetaste hout moet ruim worden verwijderd.
- Kruipruimte: een natte kruipruimte is een veelvoorkomende bron. Zorg voor ventilatie en eventueel bodemafsluiting.
Gerelateerde termen
- Houtrot
- Fungicide
- Condensatie
- Relatieve vochtigheid
- Mechanische ventilatie
- Kruipruimte
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
