Wat zijn snijdende bogen?
Snijdende bogen zijn een boogconstructie of boogmotief boven pilaren of zuiltjes, waarbij de bogen elkaar snijden. Elke boog springt niet van het eerstvolgende steunpunt naar het volgende, maar slaat er één (of meer) over. Daardoor lopen de bogen over elkaar heen en ontstaat op elk kruispunt een spitse vorm.
Inhoudsopgave
Kenmerken en varianten
- Geometrie. Strikt genomen is een spitsboog zelf al een eenvoudige vorm van twee snijdende cirkelbogen.
- Decoratief. Meestal gaat het om een blinde arcade: een reeks snijdende rondbogen in reliëf tegen een muur, vooral in de romaanse bouwkunst. Komen ze als band onder een dakrand voor, dan spreekt men van een kruisboogfries.
- Herkomst. Het motief komt vermoedelijk uit de islamitische architectuur en werd later in romaanse en gotische bouwkunst toegepast.
- Constructief en modern. Ook in hedendaagse ontwerpen, bijvoorbeeld bruggen, komen bogen voor die elkaar doorsnijden.
Kunsthistorici noemen de doorsnijding van rondbogen vaak als een van de mogelijke bronnen van de spitsboog, maar dat is één theorie onder meerdere.
Toepassing
- Bij herkennen en beschrijven. Tel de steunpunten: als elke boog over een tussenliggende zuil heen springt, gaat het om snijdende bogen en niet om een gewone arcade.
- Bij ontwerp in metselwerk. Teken de bogen eerst op ware grootte uit, inclusief de snijpunten. Daar moeten stenen schuin worden gezaagd of komen speciale vormstenen.
- Bij restauratie. Bewaar de oorspronkelijke geometrie. Meet straal, middelpunten en steunpuntafstand in voordat u delen herstelt.
- Bij constructieve bogen. Laat de krachtsafdracht van elkaar kruisende bogen altijd door een constructeur beoordelen; de snijpunten zijn niet vanzelfsprekend dragend.
Veelgemaakte fout: snijdende bogen verwarren met een gewone rondboogfries, waarbij de bogen naast elkaar staan en elkaar niet raken.
Gerelateerde termen
- Boog
- Kruisboogfries
- Rondboog
- Lancetboog
- Blinde boog
- Arcade
- Romaans
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
