Wat zijn symbolen in bouwtekeningen?

Symbolen in bouwtekeningen zijn afgesproken tekens, lijnsoorten en arceringen waarmee een tekenaar materialen, onderdelen en installaties weergeeft zonder alles uit te schrijven. Omdat aannemer, constructeur, installateur en gemeente dezelfde tekening moeten lezen, zijn veel symbolen genormaliseerd. In Nederland wordt voor arceringen vaak naar NEN 47 verwezen; voor elektrotechnische schema’s gelden de symbolen uit NEN-EN-IEC 60617. Toch tekent elk bureau net iets anders, dus de legenda op de tekening gaat altijd voor.

De belangrijkste groepen:

• Arceringen. Een doorsnede door een wand krijgt een vlakvulling per materiaal: metselwerk, beton, hout, isolatie en kalkzandsteen hebben elk een eigen patroon. Isolatie wordt vaak als zigzag- of golflijn getekend.
• Peil en hoogtes. Het peil (P) is het vaste nulpunt, meestal bovenkant afgewerkte begane-grondvloer. Hoogtes staan als +2.800 of -0.600 ten opzichte van dat peil, met een driehoekje als markering.
• Maatvoering. Maatlijnen met maatgetallen in millimeters; stramienlijnen met letters en cijfers in een cirkel.
• Ramen en deuren. Een deur krijgt een boog die de draairichting toont. Bij ramen geeft een driehoek in het aanzicht aan hoe het raam opengaat; de punt wijst naar de scharnierzijde.
• Aanwijzingen. Noordpijl, doorsnedelijnen met pijlen (A-A, B-B) en detailverwijzingen in een cirkel.
• Installaties. Wandcontactdozen, schakelaars, lichtpunten, rookmelders, afvoeren (HWA, DWA) en ventilatiepunten hebben elk een eigen teken.

Toepassing

1. Begin bij de legenda. Lees de verklaring op de tekening voordat je iets interpreteert.
2. Controleer de schaal. Meet nooit van papier zonder de schaal te kennen; ga uit van de maatgetallen.
3. Combineer tekeningen. Plattegrond, doorsnede en gevel samen geven pas het hele beeld; een arcering in de doorsnede vertelt wat er in de wand zit.
4. Vraag na bij twijfel. Onduidelijke symbolen bespreek je vóór de uitvoering met de tekenaar.

Veelgemaakte fout: een stippellijn negeren. Die geeft vaak iets aan dat boven het snijvlak ligt of verborgen zit, zoals een balk, een vide of een te slopen onderdeel.

Gerelateerde termen

• Symbool
• Peil
• Doorsnede
• Grid
• Pictogram

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.