Wat is een console (bouwkunde)?
Een console is een uitkragend steun- of kraagstuk dat vanuit een muur of kolom naar voren steekt en een last draagt, zoals een balkon, kroonlijst, balk of beeld. Consoles combineren vaak een constructieve functie met decoratieve waarde.
Constructief principe
Een console werkt als een korte, aan een zijde ingeklemde drager. Het element wordt stevig verankerd in het metselwerk of de betonconstructie van de muur. De last die erop rust, bijvoorbeeld een balkonplaat of een balkuiteinde, wordt via de console overgedragen naar de draagconstructie van het gebouw.
De belasting veroorzaakt een buigend moment in de console. Daarom worden consoles naar de muur toe breder of dikker uitgevoerd, zodat het materiaal op de plek van de grootste spanning het sterkst is.
Materialen
Consoles worden uitgevoerd in diverse materialen:
- Natuursteen: in klassieke en monumentale architectuur
- Beton: in moderne constructies, vaak als prefab element
- Staal: als stalen hoekprofielen of gelaste consoles voor balkoplegingen
- Hout: in traditionele houtbouw en bij dakconstructies
Toepassingen
- Balkons: consoles dragen de uitkragende vloerplaat
- Kroonlijsten: decoratieve consoles ondersteunen de gevellijst
- Balkoplegingen: stalen consoles in kolommen voor het opleggen van liggers
- Erkers: de uitkragende gevel rust op gemetselde of stenen consoles
- Beelden en ornamenten: sierlijke consoles als drager van gevelversieringen
Consoles bij renovatie
Bij gevelrestauratie verdienen consoles extra aandacht. Verweerde natuurstenen consoles kunnen hun draagkracht verliezen. Een constructeur berekent of conserveren volstaat of dat vervanging nodig is.
Gerelateerde termen
- Draagconstructie
- Gevel
- Metselwerk
- Kraagstuk
- Dakconstructie
- Restauratie
- Beton
- Fundering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk de kennisbank.
