Wat is contractie?
Contractie is het krimpen of samentrekken van bouwmaterialen, met name beton en mortel, als gevolg van droging, afkoeling of chemische reacties tijdens het uithardingsproces. Het is een natuurlijk verschijnsel dat zonder juiste maatregelen tot scheurvorming kan leiden.
Oorzaken van contractie
Er zijn verschillende vormen van contractie in de bouw:
- Droogkrimp: vocht verdampt uit het materiaal, waardoor het volume afneemt
- Autogene krimp: chemische reactie bij het hydrateren van cement verbruikt water, wat volumeafname veroorzaakt
- Thermische contractie: materialen krimpen bij afkoeling na het storten of bij temperatuurdalingen
- Carbonatatie-krimp: opname van CO2 uit de lucht veroorzaakt langzame volumeafname
Gevolgen
Wanneer contractie wordt belemmerd, bijvoorbeeld doordat het beton vastzit aan een fundering of wapening, ontstaan interne trekspanningen. Als deze spanningen de treksterkte van het materiaal overschrijden, vormen zich scheuren. Dit kan de duurzaamheid en waterdichtheid van een constructie aantasten.
Maatregelen tegen contractie
Om schade door contractie te beperken worden diverse maatregelen genomen:
- Dilatatievoegen: geplande onderbrekingen in de constructie waar krimp kan worden opgevangen
- Wapening: verdeelt de krimp over vele kleine scheurtjes in plaats van enkele grote scheuren
- Nabehandeling: het nat houden van vers beton vertraagt de droging en vermindert krimpspanningen
- Krimpnetten: lichte wapening in vloeren en wanden om scheurvorming te beheersen
Contractie versus uitzetting
Bouwmaterialen kunnen ook uitzetten door warmte of vochtopname. Bij het ontwerp van een constructie moet rekening worden gehouden met zowel contractie als uitzetting. Dilatatievoegen vangen beide bewegingen op.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk de kennisbank.
