Wat is open bouwen?
Open bouwen is een bouwwijze waarbij het binnenwerk van een gebouw eenvoudig aan te passen is, zodat het gebouw langer meegaat. Het gebouw wordt daarvoor bewust in twee delen gesplitst: de drager en de inbouw.
De Nederlandse architect John Habraken formuleerde dit principe in 1961. Zijn uitgangspunt: een gebouw bestaat uit lagen met heel verschillende levensduren, en die moet je niet met elkaar verweven. Een draagconstructie gaat een eeuw mee, een keuken vijftien jaar en een kantoorindeling soms maar vijf. Wie ze onlosmakelijk in elkaar bouwt, moet bij elke verandering slopen.
Drager en inbouw
De drager — de vaste, langlevende delen:
– hoofddraagconstructie, gevel en dak
– collectieve ruimten, trappenhuizen en schachten
– hoofdleidingen voor water, riool en elektra
– bepaald door de eigenaar, de architect en de constructeur
De inbouw — de variabele, kortlevende delen:
– binnenwanden, keuken, badkamer en toilet
– afwerkingen en de installaties binnen de woning
– demontabel en aanpasbaar uitgevoerd
– bepaald door de gebruiker of bewoner
Wat het oplevert
- Aanpasbaarheid — een woning kan meegroeien met een gezin, of een kantoorlaag kan woonruimte worden zonder de constructie aan te tasten.
- Lagere kosten bij verandering — je vervangt alleen de laag die veroudert.
- Zeggenschap voor de bewoner — de gebruiker bepaalt de indeling binnen de gegeven drager.
- Minder sloopafval — demontabele onderdelen zijn herbruikbaar; het sluit direct aan op circulair bouwen.
Wat het vraagt van het ontwerp
- Een vrije plattegrond: dragende wanden zoveel mogelijk naar de gevel of naar een kern, zodat het binnengebied vrij indeelbaar is.
- Voldoende vrije verdiepingshoogte om leidingen in vloer of plafond te kunnen verleggen.
- Ruim gedimensioneerde en bereikbare schachten en leidingzones.
- Droge, demontabele verbindingen in plaats van alles vastzetten in beton en lijm.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
