Wat is een palenplan?
Een palenplan (ook paalplan of heiplan genoemd) is de constructietekening waarop alle funderingspalen van een bouwwerk zijn ingetekend, met per paal een nummer, het paaltype, de exacte plaats en de ontwerplengte. Het is de tekening waarmee de heiploeg het werk uitzet en waarop achteraf wordt verantwoord wat er daadwerkelijk is gemaakt.
Wat er op staat
Een compleet palenplan bevat doorgaans:
- Plattegrond met paalposities, gemaatvoerd vanaf een vast stramien of vanaf gevellijnen
- Paalnummering, meestal doorlopend en logisch per bouwdeel, zodat elke paal traceerbaar is
- Paaltype en afmeting per paal (bijvoorbeeld prefab betonpaal 250×250 mm, buispaal, grout- of schroefpaal)
- Ontwerplengte en aanzetniveau van de paalpunt, herleid uit de sonderingen
- Berekend draagvermogen per paaltype, en het onderscheid tussen druk- en trekpalen
- Bovenkant paal (paalkopniveau) ten opzichte van NAP of het bouwpeil
- Heivolgorde, bij grondverdringende palen belangrijk om opdrukken van eerder geplaatste palen te voorkomen
- Sonderingslocaties en een verwijzing naar het geotechnisch rapport
- Toleranties voor plaats en scheefstand
Waarom nauwkeurigheid telt
Een paal die verkeerd staat, is niet zomaar te verplaatsen. Wijkt een paal te ver af, dan ontstaat er excentriciteit: de belasting komt niet meer boven het hart van de paal, waardoor extra momenten in de funderingsbalk of poer ontstaan. De constructeur moet dat dan narekenen en soms een extra paal of een zwaardere poer voorschrijven. Daarom worden na het heien de werkelijke posities ingemeten en in een revisietekening (as-built palenplan) vastgelegd.
Praktische aandachtspunten
- Controleer het palenplan vooraf op conflicten met kabels, leidingen en riolering, en met bestaande funderingen.
- Let op de minimale hart-op-hart afstand tussen palen; te dicht op elkaar verlaagt het groepsdraagvermogen.
- Leg vast wie de inmeting en uitzetting doet en welke tolerantie geldt — dit is een klassiek punt van discussie achteraf.
- Bewaar de heistaten (het logboek van het heiwerk) bij het palenplan; ze zijn later bewijs van wat er in de grond zit.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
