Wat betekent ontzet?
Ontzet betekent dat een bouwdeel uit het verband is geraakt: het is verschoven, ingezakt of gescheurd en staat niet meer op de plaats waar het hoort. De term wordt vooral gebruikt voor funderingen, muren, pijlers en gewelven.
Een ontzet bouwdeel is meer dan cosmetisch beschadigd. Metselwerk ontleent zijn draagvermogen aan het verband en aan de doorgaande drukkracht in het muurwerk. Zodra lagen ten opzichte van elkaar verschuiven of er een doorgaande scheur ontstaat, verandert de krachtsafdracht en kan de sterkte fors afnemen.
Inhoudsopgave
Veelvoorkomende oorzaken
- Ongelijkmatige zetting van de fundering — het klassieke beeld: een verticale of trapsgewijze scheur die van beneden schuin omhoog loopt, breder aan de kant die zakt.
- Verlaging van de grondwaterstand — bij houten paalfunderingen leidt droogstand tot paalrot en daarmee tot zakking.
- Aanrijding of stootbelasting — bij hoekpanden, pilaren en gevels langs de rijbaan.
- Uitwaaierende gewelf- of kapkrachten — een kap die spat, duwt de langsmuren naar buiten.
- Graafwerk of trillingen naast het pand — een bouwput, heiwerk of zwaar verkeer.
- Ontbrekende of doorgeroeste ankers — bij spouwmuren en bij oude gevels met muurankers aan de balklaag.
Wat te doen
- Meet voordat je herstelt. Laat een scheurmeter of lintvoegwaterpassing plaatsen en bepaal over enkele maanden of de schade nog in beweging is. Een stilstaande scheur vraagt om iets heel anders dan een lopende.
- Zoek de oorzaak, niet het symptoom. Scheuren dichtsmeren zonder de zetting aan te pakken levert binnen een paar jaar dezelfde scheur op.
- Schakel bij doorgaande scheuren, scheve vloeren of klemmende deuren een constructeur of funderingsdeskundige in. Een funderingsonderzoek kost al gauw enkele duizenden euro’s, maar voorkomt herstel op de verkeerde plek.
- Herstel gericht — bijvoorbeeld met inboetwerk, gewapend inlijmen van lintvoegen, nieuwe ankers of, bij ernstige zetting, funderingsherstel.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
